ធ្វើអាលីដាតសាមញ្ញពីរ៉ាប៉ទ័រ

សិស្សអាចធ្វើអាលីដាតមួយដោយខ្លួនឯង ពីរ៉ាប៉ទ័រ បំពង់ផឹក និងបន្ទះក្រដាសកាតុង រួចយកទៅវាស់មុំរវាងទិសពីរនៅទីធ្លា ឬក្នុងថ្នាក់។ ទំព័រនេះបង្ហាញរបៀបធ្វើ និងឱ្យសាកល្បងប្រើ មុននឹងធ្វើពិតប្រាកដ។

ត្រូវការ៖ រ៉ាប៉ទ័រ · បំពង់ផឹក · បន្ទះកាតុង · ម្ជុលដៃ ឬគ្រាប់ដែក · ស្កុត
ថ្នាក់ទី ៧ · មេរៀនទី ១៣ · ២
A simple alidade made from a protractor, a straw and a card strip

ក. របៀបធ្វើ

ជំហានទី ១ រៀបចំសម្ភារៈ

រៀបចំសម្ភារៈ៖ រ៉ាប៉ទ័រមួយ បន្ទះក្រដាសកាតុងវែងប្រហែល ២០ cm ទទឹង ២ cm បំពង់ផឹកមួយ ម្ជុលដៃ (ឬគ្រាប់ដែក) និងស្កុត។
ភ្ជាប់បំពង់៖ ដាក់បំពង់ផឹកតាមបណ្ដោយបន្ទះកាតុង រួចបិទស្កុតពីរកន្លែង (ចុងទាំងពីរ) ឱ្យបំពង់ត្រង់នឹងបន្ទះ។ យើងមើលតាមបំពង់នេះ។
ធ្វើអ័ក្សបង្វិល៖ ចោះរន្ធតូចមួយនៅចុងបន្ទះ ហើយចោះផ្ចិតរ៉ាប៉ទ័រ (ចំណុចកណ្ដាលគែមត្រង់)។ ដោតម្ជុលឆ្លងទាំងពីរ ឱ្យបន្ទះបង្វិលជុំវិញផ្ចិតរ៉ាប៉ទ័របានស្រួល។
ដាក់ឱ្យដេក៖ ភ្ជាប់រ៉ាប៉ទ័រលើក្ដារ ឬសៀវភៅរាបស្មើ ដើម្បីឱ្យវាដេក។ អាលីដាតវាស់មុំក្នុងប្លង់ដេក ដូច្នេះរូបរាងរបស់វាត្រូវដេកឱ្យត្រង់។
ប្រើ៖ បង្វិលរ៉ាប៉ទ័រទាំងមូល ឱ្យបំពង់ត្រង់លេខ ០° មើលទៅគោលដៅទី ១ រួចបង្វិលបន្ទះទៅគោលដៅទី ២ ហើយអានលេខដែលបំពង់ចង្អុល។ នោះជារង្វាស់មុំ។

ខ. សាកល្បងប្រើ

មើលពីលើ ឈ្មោះផ្នែក

មើលតាមបំពង់ ខ្សែស្រឡាយនៅកណ្ដាល

បង្វិលរ៉ាប៉ទ័រ

បង្វិលបន្ទះ

បំពង់ចង្អុលលេខ៖ ០°

ជំហាន	១
`∠POQ`	—

ជំហានទី ១៖ ដាក់បន្ទះត្រង់ ០° រួចបង្វិលរ៉ាប៉ទ័រទាំងមូល ឱ្យបំពង់ត្រូវនឹង P។

ហេតុអ្វីបានធ្វើបែបនេះ?

រ៉ាប៉ទ័របង្ហាញមុំរវាងគែមត្រង់ (០°) និងបន្ទះ។ បើគែមត្រង់ចង្អុលទៅ P ហើយបំពង់ចង្អុលទៅ Q នោះលេខលើរ៉ាប៉ទ័រគឺមុំ POQ។ បើ Q នៅម្ខាងទៀត សូមត្រឡប់រ៉ាប៉ទ័រ។

ព្រមទាំងអាលីដាតពិត

អាលីដាតពិតមានរន្ធភ្នែក និងខ្សែឆ្មារ ZZ′ ដើម្បីមើលឱ្យត្រូវជាង។ មើលអាលីដាតពិតនៅទីនេះ។