1. ទំព័រដើម
  2. ថ្នាក់ទី ៧
  3. មេរៀន
  4. មេរៀនទី ៥
៥
មេរៀនទី ៥ · គណិតវិទ្យាថ្នាក់ទី ៧

ចំនួនទសភាគ

ឧទាហរណ៍ ២៩ប្រតិបត្តិ ៧
✓វត្ថុបំណង
  • ប្ដូរប្រភាគទៅជាចំនួនទសភាគនិងច្រាសមកវិញ
  • ប្រៀបធៀបនិងរៀបលំដាប់នៃចំនួនទសភាគ
  • បង្គត់ចំនួនទសភាគមកត្រឹមដែលចង់បាន
  • ធ្វើប្រមាណវិធីលើចំនួនទសភាគ
  • ដោះស្រាយចំណោទដែលទាក់ទងនឹងចំនួនទសភាគ ។

១. សញ្ញាណចំនួនទសភាគ

១ឧទាហរណ៍ ១

គេចែកបន្ទះមួយជា 10 ផ្នែកស្មើៗគ្នា ។ \(\displaystyle \frac{1}{10}\) ផ្នែកនីមួយៗស្មើនឹង \(\displaystyle \frac{1}{10}\) ។

\(\displaystyle \frac{1}{10}\) អាចសរសេរជា \(\displaystyle 0.1\) (អានថា សូន្យចុចមួយ) មានន័យថា \(\displaystyle \frac{1}{10} = 0.1\) និងច្រាសមកវិញ ។

គេចែកការេមួយជា 100 ផ្នែកស្មើៗគ្នា ។ ផ្នែកនីមួយៗស្មើនឹង \(\displaystyle \frac{1}{100}\) ។

ដូចនេះ \(\displaystyle \frac{1}{100} = 0.01\) (អានថាសូន្យចុចសូន្យមួយ) និងច្រាសមកវិញ ។
ចំនួនដូចជា \(\displaystyle 0.1\) និង \(\displaystyle 0.01\) ហៅថាចំនួនទសភាគ ។ សញ្ញាចុចហៅថាចំណុចទសភាគ ។

ចំនួនទសភាគជាចំនួនភាគមានភាគបែងស្មើ \(\displaystyle 10 \, , \, 100 \, , \, 1000 \, , \dots\) ។

២ឧទាហរណ៍ ២

\(\displaystyle 3.71 \quad , \quad 0.50 \quad , \quad 0.034 \quad , \quad -1.25 \quad , \quad -10.016 \quad , \quad 246.31 \quad , \dots\) ។

១.១ តម្លៃលេខតាមខ្ទង់ក្នុងចំនួនទសភាគ

ដូចចំនួនគត់ដែលលេខនីមួយៗនៅក្នុងចំនួនទសភាគមានតម្លៃជាក់លាក់មួយទៅតាមខ្ទង់របស់វា : ខ្ទង់រយ ខ្ទង់ដប់ ខ្ទង់ភាគដប់ ខ្ទង់ភាគរយ ខ្ទង់ភាគពាន់ \(\displaystyle \dots\) ។

•ឧទាហរណ៍

\(\displaystyle 27.025\)

\[\begin{aligned} 5 \text{ ភាគពាន់} &= \frac{5}{1000} = 0.005 \\ 2 \text{ ភាគរយ} &= \frac{2}{100} = 0.02 \\ 0 \text{ ភាគដប់} &= \frac{0}{10} = 0.0 \\ 7 \text{ ខ្ទង់រាយ} &= 7 \times 1 = 7 \\ 2 \text{ ខ្ទង់ដប់} &= 2 \times 10 = 20 \\ \hline \text{សរុបទាំងអស់} &= 27.025 \end{aligned}\]

១.២ ការប្រៀបធៀបចំនួនទសភាគ

•ឧទាហរណ៍

ប្រៀបធៀបចំនួន \(\displaystyle 2.367\) និង \(\displaystyle 2.371\)   ,   ដូចប្រៀបធៀប \(\displaystyle 3.135\) និង \(\displaystyle 3.162\) ។

ដូចនេះ \(\displaystyle 2.367 < 2.371\) ។    ដូចនេះ \(\displaystyle 3.135 < 3.162\) ។

គេក៏អាចប្រើបន្ទាត់ចំនួនដើម្បីប្រៀបធៀបចំនួនទសភាគដែរ ។

១.៣ ការរៀបលំដាប់ចំនួនទសភាគ

•ឧទាហរណ៍

រៀប \(\displaystyle 3.09 \quad , \quad 3.04\) និង \(\displaystyle 3.07\) តាមលំដាប់កើន ។

គេចែកចន្លោះពីចំនួនលេខ \(\displaystyle 3.0\) និង \(\displaystyle 3.1\) ជា 10 ផ្នែកស្មើៗគ្នា ។ ផ្នែកនីមួយៗស្មើនឹង \(\displaystyle 0.01\) ។

ដូចនេះ ចំនួនទសភាគដែលបានរៀបតាមលំដាប់កើនគឺ \(\displaystyle 3.04 \quad , \quad 3.07 \quad , \quad 3.09\) ។

•លំហាត់គំរូ

ស៊ីណានមានម៉ាស \(\displaystyle 45.73kg\) សំអានម៉ាស \(\displaystyle 36.76kg\) និងនារីមានម៉ាស \(\displaystyle 45.70kg\) ។ តើអ្នកណាមានម៉ាសធំជាងគេបំផុត ? អ្នកណាមានម៉ាសតូចជាងគេ ?

ចម្លើយ

គេបាន \(\displaystyle 45.73 > 45.70 > 36.76\) ។ ដូចនេះស៊ីណានមានម៉ាសធំជាងគេបំផុតហើយ សំអានម៉ាសតូចជាងគេ ។

✎ប្រតិបត្តិ ១

សរសេរតម្លៃលេខតាមខ្ទង់នៃចំនួនទសភាគនីមួយៗខាងក្រោម :
ក. \(\displaystyle 0.785\)    ខ. \(\displaystyle 16.301\)    គ. \(\displaystyle 2.0397\) ។

✎ប្រតិបត្តិ ២

ចូររៀបចំនួន \(\displaystyle -6.245 \quad , \quad -5.867 \quad , \quad -0.045 \quad , \quad -3.243 \quad , \quad -0.127\) តាមលំដាប់កើននៃទំហំ ។

២. ការប្ដូរប្រភាគទៅជាចំនួនទសភាគ

១ឧទាហរណ៍ ១

ប្ដូរសរសេរប្រភាគខាងក្រោមជាចំនួនទសភាគ ។
ក. \(\displaystyle \frac{9}{10} = 0.9\)    ខ. \(\displaystyle \frac{27}{100} = 0.27\)    គ. \(\displaystyle \frac{-5}{100} = -0.05\)    ឃ. \(\displaystyle \frac{-329}{100} = -3.29\) ។

២ឧទាហរណ៍ ២

នៅពេលគេយក 2 ចែកនឹង 3 គេបាន \(\displaystyle \frac{2}{3} = 0.6666\dots\) ។ បើគេនៅបន្តវិធីចែកគេនៅតែបានលេខ 6 ជានិច្ច ។

\(\displaystyle 0.6666\dots = 0.\bar{6}\) ហៅថាចំនួនទសភាគខួបដែលមាន 6 ជាខួប ។

៣ឧទាហរណ៍ ៣

ប្ដូរសរសេរប្រភាគខាងក្រោមជាចំនួនទសភាគ ។

\[\frac{4}{5} = 4 \div 5 = 0.8 \quad \text{ឬ} \quad \frac{4}{5} = \frac{4 \times 2}{5 \times 2} = \frac{8}{10} = 0.8\]

៣. ការប្ដូរចំនួនទសភាគទៅជាប្រភាគ

•ឧទាហរណ៍

សរសេរចំនួនទសភាគនីមួយៗខាងក្រោមជាប្រភាគ ឬចំនួនចម្រុះក្នុងទម្រង់ដែលមិនអាចសម្រួលបាន :

ក. \(\displaystyle 0.28 = \frac{28}{100} = \frac{7}{25}\)

ខ. \(\displaystyle 0.\bar{2}\) តាង \(\displaystyle N = 0.\bar{2}\dots\) ឬ \(\displaystyle 0.222\dots\) នោះ \(\displaystyle 10N = 2.222\dots\)
ដោយដក \(\displaystyle N = 0.222\) ពី \(\displaystyle 10N\)    \(\displaystyle 10N = 2.222\dots\)
ដើម្បីបំបាត់ផ្នែកប្រភាគដែល \(\displaystyle 0.222\dots\) នោះគេបាន
\(\displaystyle 10N - N = (2.222\dots) - (0.222\dots)\)
\(\displaystyle 9N = 2\) នាំឱ្យ \(\displaystyle N = \frac{2}{9}\) ដូចនេះ \(\displaystyle 0.\bar{2} = \frac{2}{9}\) ។

១លំហាត់គំរូ ១

សរសេរចំនួនទសភាគខួបនីមួយៗដោយប្រើសញ្ញាបាននៅលើខួប
ក. \(\displaystyle 0.363636\dots\)    ខ. \(\displaystyle 10.0456456\dots\)    គ. \(\displaystyle -7.074747\dots\) ។

ចម្លើយ

ក. \(\displaystyle 0.363636\dots = 0.\overline{36}\)    ខ. \(\displaystyle 10.0456456\dots = 10.0\overline{456}\)    គ. \(\displaystyle -7.074747\dots = -7.0\overline{74}\) ។

២លំហាត់គំរូ ២

សរសេរចំនួនទសភាគខាងក្រោមជាប្រភាគ :
ក. \(\displaystyle 0.065\)    ខ. \(\displaystyle -1.\bar{7}\) ។

ចម្លើយ

ក. \(\displaystyle 0.065 = \frac{65}{1000} = \frac{13}{200}\)
ខ. តាង \(\displaystyle N = -1.\bar{7}\) នោះ \(\displaystyle 10N = -17.\bar{7}\)
\(\displaystyle -(N = -1.\bar{7})\)
\(\displaystyle 9N = -16\) នោះ \(\displaystyle N = -\frac{16}{9} = -1\frac{7}{9}\) ។ ដូចនេះ \(\displaystyle -1.\bar{7} = -1\frac{7}{9}\) ។

✎ប្រតិបត្តិ ១

សរសេរប្រភាគនីមួយៗខាងក្រោមជាចំនួនទសភាគ
ក. \(\displaystyle \frac{3}{10}\)    ខ. \(\displaystyle -\frac{13}{100}\)    គ. \(\displaystyle \frac{407}{1000}\)    ឃ. \(\displaystyle -\frac{13786}{1000}\) ។

✎ប្រតិបត្តិ ២

ប្ដូរសរសេរចំនួនទសភាគខួបនីមួយៗជាប្រភាគ ។
ក. \(\displaystyle 0.\overline{54}\)    ខ. \(\displaystyle -4.\overline{01}\)    គ. \(\displaystyle 0.\overline{345}\) ។

៤. វិធីបូកនិងវិធីដកនៃចំនួនទសភាគ

៤.១ វិធីបូកចំនួនទសភាគ

១ឧទាហរណ៍ ១

គណនា \(\displaystyle 13.3cm + 5.2cm\)

\[\begin{array}{r@{\quad}l} 13.3 & \\ + \ 5.2 & \\ \hline 18.5 & \end{array}\]
២ឧទាហរណ៍ ២

គណនា   ក. \(\displaystyle 3.49 + 18.753\)    ខ. \(\displaystyle 101.51 + 13.31\) ។

៤.២ វិធីដកចំនួនទសភាគ

១ឧទាហរណ៍ ១

គណនា \(\displaystyle 14.3cm - 8.2cm\)

\[\begin{array}{r@{\quad}l} 14.3 & \\ - \ 8.2 & \\ \hline 6.1 & \end{array}\]
•លំហាត់គំរូ

គណនា   ក. \(\displaystyle -2.34 + (-16.5) + 3.56\)    ខ. \(\displaystyle -8.245 - (-5.113) - (-0.456)\) ។

ចម្លើយ

ក. \(\displaystyle -2.34 + (-16.5) + 3.56 = -2.34 - 16.5 + 3.56 = -15.28\)
ខ. \(\displaystyle -8.245 + 5.113 + 0.456 = -2.676\) ។

✎ប្រតិបត្តិ

គណនា \(\displaystyle 4.235 + (-6.563) - (-10.999)\) ។

៥. វិធីគុណនិងវិធីចែកនៃចំនួនទសភាគ

៥.១ វិធីគុណចំនួនទសភាគ

១ឧទាហរណ៍ ១

គណនាផលគុណនីមួយៗខាងក្រោម :

ក. \(\displaystyle 2.56 \times 8\)

\[= \frac{256}{100} \times 8 = \frac{2048}{100} = 20.48\]

ដូចនេះ \(\displaystyle 2.56 \times 8 = 20.48\) ។

ខ. \(\displaystyle -1.482 \times 2.9\)

\[- \frac{1482}{1000} \times \frac{29}{10} = -\frac{42978}{10000} = -4.2978\]

ដូចនេះ \(\displaystyle -1.482 \times 2.9 = -4.2978\) ។

២ឧទាហរណ៍ ២

គណនាផលគុណនីមួយៗខាងក្រោម :
ក. \(\displaystyle 0.387 \times 10 = 3.87\)    ខ. \(\displaystyle 0.387 \times 100 = 38.7\)
គ. \(\displaystyle 0.387 \times 1000 = 387\)    ឃ. \(\displaystyle -2.754 \times 10000 = -27540\) ។

ដើម្បីគុណមួយចំនួនទសភាគនិង \(\displaystyle 10 \, , \, 100 \, , \, 1000 \dots\) គេត្រូវរំកិលចំណុចទសភាគ \(\displaystyle 1 \, , \, 2 \, , \, 3 \, \dots\) ខ្ទង់ទៅខាងស្តាំ ។

៥.២ ការចែកចំនួនទសភាគនិងចំនួនគត់

១ឧទាហរណ៍ ១

ឪពុកមានផ្លែឪឡឹកដុំទម្ងន់ \(\displaystyle 0.4kg\) ឱ្យកូនពីរនាក់ ។ កូនម្នាក់ៗទទួលបាន \(\displaystyle 0.2kg\) ។ អ្នកទាំងពីរបានពុះឪឡឹកស្មើៗគ្នា :

គេបាន \(\displaystyle 0.4 \div 2\)

\[\begin{array}{r|l} 0.4 & 2 \\ \cline{2-2} - \ 0.4 & 0.2 \\ \cline{1-1} 0 & \end{array}\]

ដូចនេះ \(\displaystyle 0.4 \div 2 = 0.2kg\) ។

២ឧទាហរណ៍ ២

គណនាផលចែកក្នុងករណីនីមួយៗខាងក្រោម :
ក. \(\displaystyle 47.3 \div 10 = 4.73\)    ខ. \(\displaystyle 47.3 \div 100 = 0.473\)    គ. \(\displaystyle 47.3 \div 1000 = 0.0473\) ។

ដើម្បីចែកចំនួនទសភាគនិង \(\displaystyle 10 \, , \, 100 \, , \, 1000 \dots\) គេរំកិលចំណុចទសភាគ \(\displaystyle 1 \, , \, 2 \, , \, 3 \, \dots\) ខ្ទង់ទៅខាងឆ្វេង ។

៥.៣ ការចែកចំនួនទសភាគនិងចំនួនទសភាគ

១ឧទាហរណ៍ ១

គណនាផលចែកនីមួយៗខាងក្រោម :

ក. \(\displaystyle 1.272 \div 0.03 = \frac{1.272}{0.03} = \frac{1.272 \times 100}{0.03 \times 100} = \frac{127.2}{3} = 42.4\)
ខ. \(\displaystyle \frac{-0.0084}{-1.2} \div (-0.028) = -\left(\frac{0.0084}{1.2} \div 0.028\right) = -(0.007 \div 0.028) = -(7 \div 28) = -0.25\) ។

  • ដើម្បីចែកចំនួនទសភាគមួយនិងចំនួនទសភាគមួយទៀត គេធ្វើតំណាងចែកនិងតួចែកឱ្យទៅជាចំនួនគត់ ដោយគុណតំណាងចែកនិងតួចែកនិង \(\displaystyle 10 \, , \, 100 \, , \, 1000 \dots\)
  • បន្ទាប់មកគេប្រើវិធីចែកនៃចំនួនគត់និងចំនួនគត់ ។
២ឧទាហរណ៍ ២

ក. \(\displaystyle 0.0796 \div 0.1 = 0.796\)    ខ. \(\displaystyle 0.0796 \div 0.01 = 7.96\)
គ. \(\displaystyle -0.796 \div (-0.001) = 796\)    ឃ. \(\displaystyle -13.652 \div 0.001 = -13652\) ។

ដើម្បីចែកចំនួនទសភាគមួយនឹង \(\displaystyle 0.1 \, , \, 0.01 \, , \, 0.001\) គេត្រូវរំកិលចំណុចទសភាគ \(\displaystyle 1 \, , \, 2 \, , \, 3 \, \dots\) ខ្ទង់ទៅខាងស្តាំ ។

៥.៤ ការចែកចំនួនទសភាគនឹងប្រភាគ

•ឧទាហរណ៍

ចូរគណនា
ក. \(\displaystyle 1.42 \div \frac{5}{6} = 1.42 \times \frac{6}{5} = \frac{8.52}{5} = 1.704\)
ខ. \(\displaystyle 2.5 \div \left(-\frac{125}{3}\right) = 2.5 \times \left(-\frac{3}{125}\right) = -\frac{7.5}{125} = -0.06\) ។

១លំហាត់គំរូ ១

ចូរគណនា   ក. \(\displaystyle -0.16 \times (-0.1) \times 4.5\)    ខ. \(\displaystyle -3.6 \div (-0.0006)\) ។

ចម្លើយ

ក. \(\displaystyle -0.16 \times (-0.1) \times 4.5 = +(0.16 \times 0.1 \times 4.5) = 0.016 \times 4.5 = 0.072\)
ខ. \(\displaystyle -3.6 \div (-0.0006) = +\left(\frac{3.6}{0.0006}\right) = \frac{36000}{6} = 6000\) ។

✎ប្រតិបត្តិ

សៀវភៅ 5 ក្បាលថ្លៃ 8050.175 ៛ ។ ណារីបានទិញសៀវភៅ 15 ក្បាល ហើយបានឱ្យប្រាក់ទៅគេចំនួន 30000 ៛ ។ តើគេត្រូវអាប់ប្រាក់ឱ្យគាត់វិញចំនួនប៉ុន្មានរៀល ?

៦. ការបង្គត់ចំនួនទសភាគ

ការបង្គត់ចំនួនទសភាគក៏ដូចគ្នានឹងការបង្គត់ចំនួនគត់ដែរ ។ គេត្រូវដឹងថា ពេលដែលចំនួនណា មួយនៅចន្លោះកណ្តាលរវាងចំនួនពីរទៀតត្រូវបង្គត់ឡើង ។

១ឧទាហរណ៍ ១

បង្គត់ចំនួន \(\displaystyle 2.85\) យកត្រឹមខ្ទង់ភាគដប់ ។
ពេលបង្គត់ត្រឹមខ្ទង់ភាគដប់ គេត្រូវមើលលេខក្រោយបន្ទាប់ខ្ទង់ភាគដប់ 1 ខ្ទង់ គឺលេខ 5 គេត្រូវបង្គត់ឡើង ។ ដូចនេះ \(\displaystyle 2.85 \approx 2.9\) ។

២ឧទាហរណ៍ ២

បង្គត់ចំនួន \(\displaystyle 0.2198\) យកត្រឹមខ្ទង់ភាគរយ ។
គេត្រូវមើលលេខ 9 ត្រូវបង្គត់ឡើងគឺ \(\displaystyle 0.22\) ។

៣ឧទាហរណ៍ ៣

បង្គត់ចំនួន \(\displaystyle 1.92049\) យកត្រឹមខ្ទង់ភាគពាន់
ចំនួន \(\displaystyle 1.920\underline{49}\) ត្រូវបង្គត់ចុះ ។ ដូចនេះ \(\displaystyle 1.92049 \approx 1.920\)

៧. ការប៉ាន់ស្មានចម្លើយប្រហែល

គេអាចធ្វើការបង្គត់ចំនួនត្រឹមខ្ទង់ភាគដប់ ខ្ទង់ភាគរយ ខ្ទង់ភាគពាន់ \(\displaystyle \dots\) ដើម្បីជួយក្នុងការ ប៉ាន់ស្មានចម្លើយប្រហែល ។

•ឧទាហរណ៍

គណនា \(\displaystyle 29.8 + 39.9 - 20.4\)
គេបាន \(\displaystyle 29.8 \approx 30 \quad , \quad 39.9 \approx 40 \quad , \quad 20.4 \approx 20\)
ដូចនេះ \(\displaystyle 29.8 + 39.9 - 20.4 \approx 30 + 40 - 20 \approx 50\) ។

•លំហាត់គំរូ

ចូរធ្វើការប៉ាន់ស្មានដើម្បីរកចម្លើយដែលត្រឹមត្រូវ ។
\(\displaystyle 12.9 + 12.89 + 13.21 + 13.4\) មានតម្លៃប្រហែលនឹង
ក. \(\displaystyle 40.86\)    ខ. \(\displaystyle 52.37\)    គ. \(\displaystyle 29.286\)    ឃ. \(\displaystyle 28.431\) ។

ចម្លើយ

គេបាន \(\displaystyle 12.9 + 12.89 + 13.21 + 13.4 \approx 4 \times 13 \approx 52\) ។
ដូចនេះ ចម្លើយដែលត្រឹមត្រូវគឺ ខ. \(\displaystyle 52.37 \approx 52\) ។

✎ប្រតិបត្តិ

បង្គត់ចំនួនខាងក្រោមត្រឹមខ្ទង់ភាគពាន់
ក. \(\displaystyle 0.004681\)    ខ. \(\displaystyle 0.000604\)    គ. \(\displaystyle 5.9845\) ។

លំហាត់

  1. សរសេរប្រភាគនីមួយៗខាងក្រោមជាចំនួនទសភាគ :

    • ក. \(\displaystyle \frac{7}{10}\)
    • ខ. \(\displaystyle \frac{13}{100}\)
    • គ. \(\displaystyle \frac{59}{1000}\)
    • ឃ. \(\displaystyle -\frac{2451}{10000}\)
    • ង. \(\displaystyle -\frac{13}{52}\) ។
    • សរសេរចំនួនទសភាគនីមួយៗជាប្រភាគ ឬចំនួនចម្រុះជាទម្រង់ដែលបង្រួមបាន :

      • ក. \(\displaystyle 0.8\)
      • ខ. \(\displaystyle -0.065\)
      • គ. \(\displaystyle 8.375\)
      • ឃ. \(\displaystyle -0.286\)
      • ង. \(\displaystyle 8.7\) ។
      • បង្គត់ចំនួនទសភាគនីមួយៗខាងក្រោម ទៅជាចំនួនដែលមាន :

        • (i). ផ្នែកទសភាគត្រឹមខ្ទង់ភាគដប់
        • (ii). ផ្នែកទសភាគត្រឹមខ្ទង់ភាគរយ
        • (iii).

          ផ្នែកទសភាគត្រឹមខ្ទង់ភាគពាន់ ។

          • ក. \(\displaystyle -0.2508\)
          • ខ. \(\displaystyle 6.8329\)
          • គ. \(\displaystyle 8.4036\)
          • ឃ. \(\displaystyle 13.2753\) ។
          • 4.

            គណនាតម្លៃខាងក្រោម :

            • ក. \(\displaystyle 1.48 + 16.943\)
            • ខ. \(\displaystyle 24.765 + 185 + 3.89\)
            • គ. \(\displaystyle 0.096 + 17.67 + 103.598\)
            • ឃ. \(\displaystyle 31.64 - 17.186\)
            • ង. \(\displaystyle 14.3 - 8.56 - 1.246\)
            • ច. \(\displaystyle 5.28 - (-0.7) - (-9.16)\)
            • 5.

              រកតម្លៃខាងក្រោម :

              • ក. \(\displaystyle 4.27 \times 13\)
              • ខ. \(\displaystyle 2.4 \times 8 \times 0.059\)
              • គ. \(\displaystyle 14.2 \times (-0.8) \times (-1.34)\)
              • ឃ. \(\displaystyle -\frac{2}{5} \times [5.9 - (-3)]\)
              • ង. \(\displaystyle 9.2 \times [(-4.1) - 0.7] - 2.62\)
              • ច. \(\displaystyle -0.32 - [-199 + (-2001)] \times (-0.005)\)
              • ឆ. \(\displaystyle (4 + 0.117) \times \left(-\frac{1}{4}\right)(0.06 \times 3.2)\)
              • 6.

                គណនាតម្លៃខាងក្រោម :

                • ក. \(\displaystyle 0.8 \div 4\)
                • ខ. \(\displaystyle 3.41 \div 6\)
                • គ. \(\displaystyle (-1.27) \div (-0.5)\)
                • ឃ. \(\displaystyle 14.6 + \frac{8}{13}\)
                • ង. \(\displaystyle -0.9 \times [-10.2 - (11.1)] + [-0.2 + (-0.1)]\)
                • ច. \(\displaystyle 12(0.44 + 0.4) - 55.119\)
                • ឆ. \(\displaystyle 0.8 \div [-1.54 - (-1.38)] \times 0.002\)
                • ជ. \(\displaystyle 0.72 - (-0.0405) \div (-0.3) \times (-2.9)\)
                • 7. ពីភ្នំពេញ ទៅខេត្តពោធិ៍សាត់មានចម្ងាយ \(\displaystyle 189.65km\) ។ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងនៅចន្លោះភ្នំពេញ និងខេត្តពោធិ៍សាត់ ។ បើពីកំពង់ឆ្នាំងមានចម្ងាយ \(\displaystyle 91.45km\) ពីភ្នំពេញ ។ តើពីខេត្តកំពង់ឆ្នាំងទៅពោធិ៍សាត់មានចម្ងាយប៉ុន្មាន \(\displaystyle km\) ?
                • 8. កញ្ចប់ទឹកស៊ីរ៉ូ \(\displaystyle 0.225 l\) បញ្ចូលជាមួយទឹក \(\displaystyle 1.65 l\) ដើម្បីធ្វើភេសជ្ជៈ ។ តើភេសជ្ជៈធ្វើរួចមានប៉ុន្មានលីត្រ ?
                • 9. យានយន្តមួយអាចធ្វើដំណើរបាន \(\displaystyle 0.032km\) ក្នុងមួយវិនាទី ។ តើយានយន្តធ្វើដំណើរបានចម្ងាយប៉ុន្មានក្នុងរយៈពេល \(\displaystyle 2.8\) វិនាទី ?
                • 10. បុរសម្នាក់ចែកប្រាក់ចំនួន \(\displaystyle 864.60\) ដុល្លារ ឱ្យកូន 5 នាក់ក្នុងចំណែកស្មើៗគ្នា ។ តើកូនម្នាក់ៗទទួលបានប្រាក់ប៉ុន្មានដុល្លារ ?
                • 11. វ៉ាន់នីទិញសំពត់មួយប្រវែង \(\displaystyle 2\frac{1}{3}m\) អស់ប្រាក់ \(\displaystyle 15.75\) ដុល្លារដើម្បីកាត់រ៉ូប ។ សុវណ្ណទិញសំពត់ប្រភេទដូចគ្នាប្រវែង \(\displaystyle 3.85m\) ។ តើសុវណ្ណចំណាយអស់ប្រាក់ប៉ុន្មាន ?
                • 12. កម្តៅនៅតំបន់ស៊ីបេរីធ្លាក់ចុះដល់ \(\displaystyle -6.3^\circ C\) ។ នៅពេលយប់សីតុណ្ហភាពកម្តៅបានកើនឡើង \(\displaystyle 10.7^\circ C\) ។ មួយម៉ោងក្រោយមក នៅពេលអាធ្រាត្រសីតុណ្ហភាពថយចុះវិញ កម្តៅបានធ្លាក់ចុះ \(\displaystyle 9.9^\circ C\) ។ តើកម្តៅចុងក្រោយនៃតំបន់ស៊ីបេរីមានប៉ុន្មានអង្សា \(\displaystyle ^\circ C\) ?

                ខ្លឹមសារ៖ សៀវភៅពុម្ពគណិតវិទ្យាថ្នាក់ទី៧ របស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា · វាយអត្ថបទ គូររូបភាពឡើងវិញ និងរៀបចំលើអនឡាញដោយលោកគ្រូ សាន សុខលី សម្រាប់ការសិក្សាដោយឥតគិតថ្លៃ និងមិនរកប្រាក់ចំណេញ។ មិនមែនជាការបោះពុម្ពផ្លូវការរបស់ក្រសួងទេ។