1. ទំព័រដើម
  2. ថ្នាក់ទី ១១
  3. មេរៀន
  4. ជំពូកទី ១ · មេរៀនទី ៤
៤
ជំពូកទី ១ : ស្វ៊ីតនិងអនុមានរួមគណិតវិទ្យា · មេរៀនទី ៤

ផលបូកតួនៃស្វ៊ីតផ្សេងៗ

ឧទាហរណ៍ ១៥ប្រតិបត្តិ ៦
✓វត្ថុបំណង
  1. គណនាផលបូកតួនៃស្វ៊ីត
  2. ចេះប្រើនិមិត្តសញ្ញា \(\displaystyle \sum\) សម្រាប់ផលបូកនៃស្វ៊ីត
  3. កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) តាមផលសងស្វ៊ីតលំដាប់ទី \(\displaystyle 1\) និងលំដាប់ទី \(\displaystyle 2\) ។

1. របៀបគណនាផលបូក

ចំពោះស្វ៊ីតផ្សេងៗ គេពុំអាចប្រើរូបមន្តផលបូកនៃស្វ៊ីតនព្វន្ត ឬស្វ៊ីតធរណីមាត្របានឡើយ ។ ក្នុងករណីនេះត្រូវប្រើវិធីផ្សេងៗទៅតាមទម្រង់នៃស្វ៊ីត ។

ឧទាហរណ៍ 1 : គណនាផលបូក \(\displaystyle S = 1^2 + 2^2 + 3^2 + \dots + n^2\) ។

គេប្រើសមភាព \(\displaystyle (k+1)^3 - k^3 = 3k^2 + 3k + 1\) ហើយឱ្យ \(\displaystyle k\) យកតម្លៃពី \(\displaystyle 1\) ដល់ \(\displaystyle n\) ។

\[\begin{aligned} 2^3 - 1^3 &= 3 \times 1^2 + 3 \times 1 + 1 \\ 3^3 - 2^3 &= 3 \times 2^2 + 3 \times 2 + 1 \\ 4^3 - 3^3 &= 3 \times 3^2 + 3 \times 3 + 1 \\ \dots\dots &= \dots\dots\dots\dots\dots\dots\dots \\ (n+1)^3 - n^3 &= 3 \times n^2 + 3 \times n + 1 \end{aligned}\]

បូកអង្គនិងអង្គនៃសមភាពទាំងអស់ ផលសងខាងឆ្វេងកាត់គ្នាអស់ នៅសល់ \(\displaystyle (n+1)^3 - 1^3\) ។

\[(n+1)^3 - 1 = 3 \times (1^2 + 2^2 + \dots + n^2) + 3 \times (1 + 2 + \dots + n) + n = 3S + 3 \times \frac{n(n+1)}{2} + n\]

គណនា \(\displaystyle S\) គេបាន

\[1^2 + 2^2 + 3^2 + \dots + n^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}\]

ឧទាហរណ៍ 2 : គណនាផលបូក \(\displaystyle S = \dfrac{1}{1\cdot 2} + \dfrac{1}{2\cdot 3} + \dfrac{1}{3\cdot 4} + \dots + \dfrac{1}{n(n+1)}\) ។

គេប្រើសមភាព \(\displaystyle \dfrac{1}{k(k+1)} = \dfrac{1}{k} - \dfrac{1}{k+1}\) ហើយឱ្យ \(\displaystyle k\) យកតម្លៃពី \(\displaystyle 1\) ដល់ \(\displaystyle n\) ។

\[\begin{aligned} \frac{1}{1\cdot 2} &= \frac{1}{1} - \frac{1}{2} \\ \frac{1}{2\cdot 3} &= \frac{1}{2} - \frac{1}{3} \\ \dots\dots &= \dots\dots \\ \frac{1}{n(n+1)} &= \frac{1}{n} - \frac{1}{n+1} \end{aligned}\]

បូកអង្គនិងអង្គ តួកណ្ដាលកាត់គ្នាអស់ គេបាន

\[\frac{1}{1\cdot 2} + \frac{1}{2\cdot 3} + \dots + \frac{1}{n(n+1)} = 1 - \frac{1}{n+1} = \frac{n}{n+1}\]
•លំហាត់គំរូ

គណនាផលបូក \(\displaystyle S = 1^3 + 2^3 + 3^3 + \dots + n^3\) ។

ដំណោះស្រាយ

គេប្រើសមភាព \(\displaystyle (k+1)^4 - k^4 = 4k^3 + 6k^2 + 4k + 1\) ហើយឱ្យ \(\displaystyle k\) យកតម្លៃពី \(\displaystyle 1\) ដល់ \(\displaystyle n\) រួចបូកអង្គនិងអង្គ ។

\[\begin{aligned} (n+1)^4 - 1 &= 4S + 6 \times \frac{n(n+1)(2n+1)}{6} + 4 \times \frac{n(n+1)}{2} + n \\ 4S &= (n+1)^4 - 1 - n(n+1)(2n+1) - 2n(n+1) - n \\ &= n^2(n+1)^2 \end{aligned}\]
\[1^3 + 2^3 + 3^3 + \dots + n^3 = \frac{n^2(n+1)^2}{4} = \left[\frac{n(n+1)}{2}\right]^2\]
ជាទូទៅ
\[\begin{aligned} 1 + 2 + 3 + \dots + n &= \frac{n(n+1)}{2} \\ 1^2 + 2^2 + 3^2 + \dots + n^2 &= \frac{n(n+1)(2n+1)}{6} \\ 1^3 + 2^3 + 3^3 + \dots + n^3 &= \left[\frac{n(n+1)}{2}\right]^2 \end{aligned}\]
✎ប្រតិបត្តិ
  1. គណនា \(\displaystyle S = 12^3 + 13^3 + 14^3 + \dots + 50^3\) ។
  2. គណនា \(\displaystyle S = \dfrac{1}{1\cdot 2\cdot 3} + \dfrac{1}{2\cdot 3\cdot 4} + \dfrac{1}{3\cdot 4\cdot 5} + \dots + \dfrac{1}{n(n+1)(n+2)}\) ។
មើលចម្លើយ
  1. \(\displaystyle S = 1621269\)
  2. \(\displaystyle S = \dfrac{1}{2}\left(\dfrac{1}{2} - \dfrac{1}{(n+1)(n+2)}\right)\)

2. គណនាផលបូកតាមលំនាំគំរូ

ចំពោះស្វ៊ីតដែលមានតួជាចំនួនគត់ គេអាចគណនាផលបូកតាមការសង្កេតលំនាំគំរូ ។

ឧទាហរណ៍ :

\[\begin{aligned} 1 &= 1 = 1^2 \\ 1 + 3 &= 4 = 2^2 \\ 1 + 3 + 5 &= 9 = 3^2 \\ 1 + 3 + 5 + 7 &= 16 = 4^2 \end{aligned}\]

ដូច្នេះ \(\displaystyle 1 + 3 + 5 + \dots + (2n-1) = n^2\) ។

•លំហាត់គំរូ

គណនាផលបូក \(\displaystyle n\) តួនៃចំនួនគូ \(\displaystyle S = 2 + 4 + 6 + \dots + 2n\) ។

ដំណោះស្រាយ
\[\begin{aligned} 2 &= 1 \times 2 \\ 2 + 4 &= 6 = 2 \times 3 \\ 2 + 4 + 6 &= 12 = 3 \times 4 \\ 2 + 4 + 6 + 8 &= 20 = 4 \times 5 \end{aligned}\]

ដូច្នេះ \(\displaystyle 2 + 4 + 6 + \dots + 2n = n(n+1)\) ។

✎ប្រតិបត្តិ

គេឱ្យលំនាំគំរូនៃស្វ៊ីតខាងក្រោម ៖

\[\begin{aligned} 1 &= 1 \\ 1 + 7 &= 8 \\ 1 + 7 + 19 &= 27 \\ 1 + 7 + 19 + 37 &= 64 \\ 1 + 7 + 19 + 37 + 61 &= 125 \end{aligned}\]

គណនាផលបូកនៃស្វ៊ីតនេះដែលមាន \(\displaystyle 10\) តួ ។

មើលចម្លើយ

\(\displaystyle S = 1000\) ។

3. និមិត្តសញ្ញា Σ សម្រាប់ផលបូកនៃស្វ៊ីត

3.1. សញ្ញាណ Σ

ក្នុងការសរសេរផលបូកតួនៃស្វ៊ីត \(\displaystyle a_1, a_2, a_3, \dots, a_n\) គេប្រើនិមិត្តសញ្ញា \(\displaystyle \sum\) អានថា ស៊ិចម៉ា ។ គេកំណត់សរសេរ

\[\sum_{k=1}^{n} a_k = a_1 + a_2 + a_3 + \dots + a_n\]

ក្នុងនោះ \(\displaystyle k\) យកតម្លៃពី \(\displaystyle 1, 2, 3, \dots\) រហូតដល់ \(\displaystyle n\) ។

ឧទាហរណ៍ :

\[1 + 2 + 3 + \dots + n = \sum_{k=1}^{n} k = \frac{n(n+1)}{2} \qquad 1^2 + 2^2 + \dots + n^2 = \sum_{k=1}^{n} k^2 = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}\]
១លំហាត់គំរូ ១

សរសេរផលបូកខាងក្រោមដោយប្រើនិមិត្តសញ្ញា \(\displaystyle \sum\) ៖

  1. ក. \(\displaystyle 1^3 + 2^3 + 3^3 + \dots + n^3\)
  2. ខ. \(\displaystyle 2 + 4 + 6 + 8 + \dots + 100\)
  3. គ. \(\displaystyle \dfrac{1}{2} - \dfrac{1}{3} + \dfrac{1}{4} - \dfrac{1}{5} + \dots + \dfrac{1}{50}\)
ដំណោះស្រាយ
  1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} k^3 = \left[\dfrac{n(n+1)}{2}\right]^2\)
  2. ខ. \(\displaystyle 2 + 4 + \dots + 100 = 2 \times 1 + 2 \times 2 + \dots + 2 \times 50 = \sum_{k=1}^{50} 2k\)
  3. គ. តួទូទៅគឺ \(\displaystyle \dfrac{(-1)^k}{k}\) ចំពោះ \(\displaystyle k\) យកតម្លៃពី \(\displaystyle 2\) ដល់ \(\displaystyle 50\) ។ ដូច្នេះ ផលបូកស្មើ \(\displaystyle \sum_{k=2}^{50} \dfrac{(-1)^k}{k}\) ។
២លំហាត់គំរូ ២

សរសេរគ្រប់តួទាំងអស់នៃផលបូកដោយមិនប្រើនិមិត្តសញ្ញា \(\displaystyle \sum\) ៖

  1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{6} 2\)
  2. ខ. \(\displaystyle \sum_{n=2}^{5} (2n+1)\)
  3. គ. \(\displaystyle \sum_{j=1}^{5} j(j+1)\)
ដំណោះស្រាយ
  1. ក. \(\displaystyle 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2\)
  2. ខ. \(\displaystyle 5 + 7 + 9 + 11\)
  3. គ. \(\displaystyle 2 + 6 + 12 + 20 + 30\)
✎ប្រតិបត្តិ

សរសេរផលបូកខាងក្រោមដោយប្រើនិមិត្តសញ្ញា \(\displaystyle \sum\) ៖

  1. ក. \(\displaystyle 2 + 5 + 8 + \dots + (3n-1)\)
  2. ខ. \(\displaystyle 3 + 6 + 12 + \dots + 3 \times 2^{n-1}\)
  3. គ. \(\displaystyle 1 + \dfrac{1}{2} + \dfrac{1}{3} + \dfrac{1}{4} + \dots + \dfrac{1}{100}\)
មើលចម្លើយ
  1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} (3k-1)\)
  2. ខ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} 3 \times 2^{k-1}\)
  3. គ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{100} \dfrac{1}{k}\)

3.2. លក្ខណៈនៃស៊ិចម៉ា

លក្ខណៈ
  1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} c = nc\)
  2. ខ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} c\,a_k = c \sum_{k=1}^{n} a_k\)
  3. គ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} (a_k + b_k) = \sum_{k=1}^{n} a_k + \sum_{k=1}^{n} b_k\)
  4. ឃ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} (a_k - b_k) = \sum_{k=1}^{n} a_k - \sum_{k=1}^{n} b_k\)
  5. ង. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} (a_k + b_k)^2 = \sum_{k=1}^{n} a_k^2 + 2\sum_{k=1}^{n} a_k b_k + \sum_{k=1}^{n} b_k^2\)

សម្រាយបញ្ជាក់ ឧទាហរណ៍ លក្ខណៈ គ.

\[\sum_{k=1}^{n} (a_k + b_k) = (a_1 + b_1) + \dots + (a_n + b_n) = (a_1 + \dots + a_n) + (b_1 + \dots + b_n)\]

ហើយលក្ខណៈ ង. មកពី \(\displaystyle (a_k + b_k)^2 = a_k^2 + 2a_k b_k + b_k^2\) រួចប្រើលក្ខណៈ គ. និង ខ. ។

•លំហាត់គំរូ

គណនា

  1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{15} (4k + 3)\)
  2. ខ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{20} (k + 3)k\)
ដំណោះស្រាយ
  1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{15} (4k+3) = 4\sum_{k=1}^{15} k + \sum_{k=1}^{15} 3 = 4 \times \dfrac{15 \times 16}{2} + 15 \times 3 = 480 + 45 = 525\)
  2. ខ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{20} (k^2 + 3k) = \sum_{k=1}^{20} k^2 + 3\sum_{k=1}^{20} k = \dfrac{20 \times 21 \times 41}{6} + 3 \times \dfrac{20 \times 21}{2} = 2870 + 630 = 3500\)
✎ប្រតិបត្តិ

គណនា

  1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{20} (3k + 1)\)
  2. ខ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{7} 2^k\)
  3. គ. \(\displaystyle \sum_{k=4}^{14} (4k - 3)\)
  4. ឃ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} (3 + k)^2\)
  5. ង. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{30} k(k + 1)\)
មើលចម្លើយ
  1. ក. \(\displaystyle 650\)   ខ. \(\displaystyle 254\)   គ. \(\displaystyle 363\)
  2. ឃ. \(\displaystyle \dfrac{n}{6}(2n^2 + 21n + 73)\)   ង. \(\displaystyle 9920\)

4. កំណត់តួទី n តាមផលសងតួនៃស្វ៊ីត

គេអាចកំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle (a_n)\) ដែលមិនមែនជាស្វ៊ីតនព្វន្ត ឬស្វ៊ីតធរណីមាត្រ តាមរបៀបខាងក្រោម ។

4.1. ផលសងតួលំដាប់ទី 1

ឧទាហរណ៍ 1 : កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle 1, 3, 7, 13, 21, 31, \dots\) ។

ស្វ៊ីតនេះមិនមែនជាស្វ៊ីតនព្វន្ត ឬធរណីមាត្រទេ ។ គេធ្វើផលសងនៃតួបន្តបន្ទាប់គ្នា ។

\(\displaystyle n\)123456
\(\displaystyle a_n\)137132131
ផលសងលំដាប់ទី 1246810
\[\begin{aligned} a_2 - a_1 &= 2 \times 1 \\ a_3 - a_2 &= 2 \times 2 \\ \dots\dots &= \dots\dots \\ a_n - a_{n-1} &= 2 \times (n-1) \end{aligned}\]

បូកអង្គនិងអង្គ គេបាន

\[a_n - 1 = 2\bigl[1 + 2 + \dots + (n-1)\bigr] = n(n-1)\]

ដូច្នេះ \(\displaystyle a_n = n^2 - n + 1\) ។

ជាទូទៅ

ចំពោះស្វ៊ីត \(\displaystyle (a_n)\) ស្វ៊ីត \(\displaystyle (b_n)\) ដែល \(\displaystyle b_n = a_{n+1} - a_n\) ហៅថាផលសងតួលំដាប់ទី \(\displaystyle 1\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle (a_n)\) ។

ឧទាហរណ៍ 2 : បង្ហាញថា \(\displaystyle a_n = a_1 + \sum_{k=1}^{n-1} b_k\) ចំពោះ \(\displaystyle n \ge 2\) ។

\[\begin{aligned} a_2 - a_1 &= b_1 \\ a_3 - a_2 &= b_2 \\ \dots\dots &= \dots\dots \\ a_n - a_{n-1} &= b_{n-1} \end{aligned}\]

បូកអង្គនិងអង្គ គេបាន \(\displaystyle a_n - a_1 = b_1 + b_2 + \dots + b_{n-1}\) ។ ដូច្នេះ \(\displaystyle a_n = a_1 + \sum_{k=1}^{n-1} b_k\) ។

ជាទូទៅ

បើ \(\displaystyle b_n = a_{n+1} - a_n\) នោះតួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle (a_n)\) កំណត់ដោយ

\[a_n = a_1 + \sum_{k=1}^{n-1} b_k \quad \text{ចំពោះ } n \ge 2\]
១លំហាត់គំរូ ១

កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle 2, 4, 8, 14, 22, 32, \dots\) ។

ដំណោះស្រាយ

ស្វ៊ីតផលសង \(\displaystyle (b_n) : 2, 4, 6, 8, \dots\) ជាស្វ៊ីតនព្វន្តដែល \(\displaystyle b_1 = 2\) និង \(\displaystyle d = 2\) នាំឱ្យ \(\displaystyle b_n = 2n\) ។ ចំពោះ \(\displaystyle n \ge 2\)

\[a_n = 2 + \sum_{k=1}^{n-1} 2k = 2 + n(n-1) = n^2 - n + 2\]

ចំពោះ \(\displaystyle n = 1\) ត្រូវ \(\displaystyle a_1 = 2\) ពិត ។ ដូច្នេះ \(\displaystyle a_n = n^2 - n + 2\) ។

២លំហាត់គំរូ ២
  1. ក. កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle 1, 2, 5, 10, 17, \dots\) ។
  2. ខ. គណនាផលបូក \(\displaystyle n\) តួដំបូងនៃស្វ៊ីតនេះ ។
ដំណោះស្រាយ
  1. ក.

    \(\displaystyle (b_n) : 1, 3, 5, 7, \dots\) ជាស្វ៊ីតនព្វន្ត \(\displaystyle b_1 = 1\), \(\displaystyle d = 2\) នាំឱ្យ \(\displaystyle b_n = 2n - 1\) ។ ចំពោះ \(\displaystyle n \ge 2\)

    \[a_n = 1 + \sum_{k=1}^{n-1} (2k - 1) = 1 + (n-1)^2 = n^2 - 2n + 2\]

    ចំពោះ \(\displaystyle n = 1\) ត្រូវ \(\displaystyle a_1 = 1\) ពិត ។ ដូច្នេះ \(\displaystyle a_n = n^2 - 2n + 2\) ។

  2. ខ.
    \[S_n = \sum_{k=1}^{n} (k^2 - 2k + 2) = \frac{n(n+1)(2n+1)}{6} - n(n+1) + 2n = \frac{n}{6}(2n^2 - 3n + 7)\]
✎ប្រតិបត្តិ
    1. ក. កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle 4, 5, 7, 10, 14, \dots\) ។
    2. ខ. គណនាផលបូក \(\displaystyle n\) តួដំបូងនៃស្វ៊ីតនេះ ។
    1. ក. កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle 3, 5, 8, 12, 17, 23, \dots\) ។
    2. ខ. គណនាផលបូក \(\displaystyle n\) តួដំបូងនៃស្វ៊ីតនេះ ។
មើលចម្លើយ
  1. ក. \(\displaystyle a_n = 4 + \dfrac{n(n-1)}{2}\)   ខ. \(\displaystyle S_n = \dfrac{n}{6}(n^2 + 23)\)
  2. ក. \(\displaystyle a_n = 3 + \dfrac{(n-1)(n+2)}{2}\)   ខ. \(\displaystyle S_n = \dfrac{n}{6}(n^2 + 3n + 14)\)

4.2. ផលសងតួលំដាប់ទី 2

បើស្វ៊ីតផលសង \(\displaystyle (b_n)\) នៅតែមិនអាចកំណត់តួទី \(\displaystyle n\) បាន គេត្រូវធ្វើផលសងលើស្វ៊ីត \(\displaystyle (b_n)\) បន្តទៀត ដែលហៅថាផលសងតួលំដាប់ទី \(\displaystyle 2\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle (a_n)\) ។

ឧទាហរណ៍ : កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle (a_n) : 1, 2, 6, 15, 31, 56, \dots\) ។

\(\displaystyle n\)123456
\(\displaystyle a_n\)126153156
ផលសងលំដាប់ទី 1 \(\displaystyle (b_n)\)1491625
ផលសងលំដាប់ទី 2 \(\displaystyle (c_n)\)3579

របៀបទី 1 ស្វ៊ីត \(\displaystyle (b_n) : 1, 4, 9, 16, 25, \dots\) គឺ \(\displaystyle b_n = n^2\) ។ ចំពោះ \(\displaystyle n \ge 2\)

\[a_n = 1 + \sum_{k=1}^{n-1} k^2 = 1 + \frac{(n-1)n(2n-1)}{6}\]

របៀបទី 2 ស្វ៊ីត \(\displaystyle (c_n) : 3, 5, 7, 9, \dots\) ជាស្វ៊ីតនព្វន្ត \(\displaystyle c_1 = 3\), \(\displaystyle d = 2\) នាំឱ្យ \(\displaystyle c_n = 2n + 1\) ។ ចំពោះ \(\displaystyle n \ge 2\)

\[b_n = b_1 + \sum_{k=1}^{n-1} c_k = 1 + \sum_{k=1}^{n-1} (2k + 1) = 1 + (n-1)n + (n-1) = n^2\]

រួចគណនា \(\displaystyle a_n = a_1 + \sum_{k=1}^{n-1} b_k\) ដូចរបៀបទី \(\displaystyle 1\) ។ ដូច្នេះ \(\displaystyle a_n = \dfrac{1}{6}(2n-1)(n-1)n + 1\) ។

ជាទូទៅ

គេមានស្វ៊ីត \(\displaystyle (a_n)\) ។

  • \(\displaystyle b_n = a_{n+1} - a_n\) ជាផលសងលំដាប់ទី \(\displaystyle 1\) ហើយ \(\displaystyle a_n = a_1 + \sum_{k=1}^{n-1} b_k\) ចំពោះ \(\displaystyle n \ge 2\) ។
  • \(\displaystyle c_n = b_{n+1} - b_n\) ជាផលសងលំដាប់ទី \(\displaystyle 2\) ហើយ \(\displaystyle b_n = b_1 + \sum_{k=1}^{n-1} c_k\) ចំពោះ \(\displaystyle n \ge 2\) ។
•លំហាត់គំរូ
  1. ក. កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle 4, 18, 48, 100, 180, 294, \dots\) ។
  2. ខ. គណនាផលបូក \(\displaystyle n\) តួដំបូងនៃស្វ៊ីតនេះ ។
ដំណោះស្រាយ
  1. ក.

    \(\displaystyle (b_n) : 14, 30, 52, 80, 114, \dots\) និង \(\displaystyle (c_n) : 16, 22, 28, 34, \dots\) ។ ស្វ៊ីត \(\displaystyle (c_n)\) ជាស្វ៊ីតនព្វន្ត \(\displaystyle c_1 = 16\), \(\displaystyle d = 6\) នាំឱ្យ \(\displaystyle c_n = 6n + 10\) ។ ចំពោះ \(\displaystyle n \ge 2\)

    \[\begin{aligned} b_n &= 14 + \sum_{k=1}^{n-1} (6k + 10) = 14 + 3n(n-1) + 10(n-1) = 3n^2 + 7n + 4 \\ a_n &= 4 + \sum_{k=1}^{n-1} (3k^2 + 7k + 4) = n^3 + 2n^2 + n \end{aligned}\]

    ចំពោះ \(\displaystyle n = 1\) ត្រូវ \(\displaystyle a_1 = 4\) ពិត ។ ដូច្នេះ \(\displaystyle a_n = n^3 + 2n^2 + n = n(n+1)^2\) ។

  2. ខ.
    \[\begin{aligned} S_n &= \sum_{k=1}^{n} (k^3 + 2k^2 + k) = \frac{n^2(n+1)^2}{4} + \frac{n(n+1)(2n+1)}{3} + \frac{n(n+1)}{2} \\ &= \frac{1}{12}\,n(n+1)(3n^2 + 11n + 10) = \frac{1}{12}\,n(n+1)(n+2)(3n+5) \end{aligned}\]

    ត្រួតពិនិត្យ \(\displaystyle n = 1\) ៖ \(\displaystyle S_1 = \dfrac{1 \times 2 \times 3 \times 8}{12} = 4 = a_1\) ពិត ។

✎ប្រតិបត្តិ

កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle 1, 2, 5, 12, 27, 58, 121, \dots\) ។

មើលចម្លើយ

\(\displaystyle a_n = 2^n - n\) ។

លំហាត់

  1. សរសេរផលបូកខាងក្រោមដោយប្រើនិមិត្តសញ្ញា \(\displaystyle \sum\) ។

    1. ក. \(\displaystyle 1 + 2 + 3 + \dots + 100\)
    2. ខ. \(\displaystyle 1 + 4 + 9 + 16 + \dots + 484\)
    3. គ. \(\displaystyle 1 + 8 + 27 + 64 + \dots + 3375\)
    4. ឃ. \(\displaystyle 1 \times 3 + 2 \times 4 + 3 \times 5 + \dots + 20 \times 22\)
  2. សរសេរគ្រប់តួទាំងអស់នៃផលបូកដោយមិនប្រើនិមិត្តសញ្ញា \(\displaystyle \sum\) ។

    1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{6} k\)
    2. ខ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{5} k^2\)
    3. គ. \(\displaystyle \sum_{k=4}^{9} (3k - 1)\)
    4. ឃ. \(\displaystyle \sum_{k=2}^{7} (-1)^k k\)
  3. គណនា

    1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{11} k^2\)
    2. ខ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{24} k^2\)
    3. គ. \(\displaystyle \sum_{k=12}^{24} k^2\)
  4. គណនា

    1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{24} k^3\)
    2. ខ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{15} k^3\)
    3. គ. \(\displaystyle \sum_{k=16}^{24} k^3\)
    1. ក. សម្រួលកន្សោម \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} k(k+1)\) ។
    2. ខ. ដោយប្រើចម្លើយ គណនាផលបូក \(\displaystyle 1 \times 2 + 2 \times 3 + 3 \times 4 + \dots + 28 \times 29\) ។
    1. ក. សម្រួលកន្សោម \(\displaystyle \sum_{k=1}^{n} k(k+1)(k+2)\) ។
    2. ខ. ដោយប្រើចម្លើយ គណនាផលបូក \(\displaystyle 1 \times 2 \times 3 + 2 \times 3 \times 4 + \dots + 20 \times 21 \times 22\) ។
    1. ក. កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle 1, 2, 5, 10, 17, \dots\) ។
    2. ខ. គណនាផលបូក \(\displaystyle n\) តួដំបូងនៃស្វ៊ីតនេះ ។
    1. ក. កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle 1, 5, 14, 30, 55, 91, \dots\) ។
    2. ខ. គណនាផលបូក \(\displaystyle n\) តួដំបូងនៃស្វ៊ីតនេះ ។
  5. កំណត់តួទី \(\displaystyle n\) នៃស្វ៊ីត \(\displaystyle (a_n) : p, q, p, q, p, q, \dots\) ។

ចម្លើយលំហាត់

  1. ក. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{100} k\)   ខ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{22} k^2\)   គ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{15} k^3\)   ឃ. \(\displaystyle \sum_{k=1}^{20} k(k+2)\)
  2. ក. \(\displaystyle 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6\)   ខ. \(\displaystyle 1 + 4 + 9 + 16 + 25\)   គ. \(\displaystyle 11 + 14 + 17 + 20 + 23 + 26\)   ឃ. \(\displaystyle 2 - 3 + 4 - 5 + 6 - 7\)
  3. ក. \(\displaystyle 506\)   ខ. \(\displaystyle 4900\)   គ. \(\displaystyle 4394\)
  4. ក. \(\displaystyle 90000\)   ខ. \(\displaystyle 14400\)   គ. \(\displaystyle 75600\)
  5. ក. \(\displaystyle \dfrac{n(n+1)(n+2)}{3}\)   ខ. \(\displaystyle 8120\)
  6. ក. \(\displaystyle \dfrac{n(n+1)(n+2)(n+3)}{4}\)   ខ. \(\displaystyle 53130\)
  7. ក. \(\displaystyle a_n = n^2 - 2n + 2\)   ខ. \(\displaystyle S_n = \dfrac{n}{6}(2n^2 - 3n + 7)\)
  8. ក. \(\displaystyle a_n = \dfrac{n(n+1)(2n+1)}{6}\)   ខ. \(\displaystyle S_n = \dfrac{n(n+1)^2(n+2)}{12}\)
  9. \(\displaystyle a_n = \dfrac{p+q}{2} + (-1)^{n+1}\,\dfrac{p-q}{2}\)

ខ្លឹមសារ៖ សៀវភៅពុម្ពគណិតវិទ្យាថ្នាក់ទី១១ របស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា · វាយអត្ថបទ គូររូបភាពឡើងវិញ និងរៀបចំលើអនឡាញដោយលោកគ្រូ សាន សុខលី សម្រាប់ការសិក្សាដោយឥតគិតថ្លៃ និងមិនរកប្រាក់ចំណេញ។ មិនមែនជាការបោះពុម្ពផ្លូវការរបស់ក្រសួងទេ។