- ទំព័រដើម
- សំណង់ធរណីមាត្រ
- សង់ក្រាបផ្លិតដោយរ៉ាប័រទ័រ
សង់ក្រាបផ្លិតដោយរ៉ាប័រទ័រ
រៀនរបៀបបម្លែងទិន្នន័យស្ថិតិ (ប្រេកង់ ឬភាគរយ) ទៅជាមុំផ្ចិត និងប្រើដែកឈានជាមួយរ៉ាប័រទ័រសង់ក្រាបផ្លិត (ដ្យាក្រាមរង្វង់) មួយជំហានម្តងៗយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងស្អាតល្អ។
- ត្រូវការ៖ ដែកឈាន · រ៉ាប័រទ័រ · បន្ទាត់ក្រិត · ខ្មៅដៃពណ៌
- ថ្នាក់ទី ៧ · មេរៀនទី ២២ (ស្ថិតិ)
- Constructing Pie Charts with Protractor Step-by-Step
សាកល្បងជាមួយទិន្នន័យគំរូ
ជ្រើសឧទាហរណ៍ពីក្នុងមេរៀន ដើម្បីមើលរបៀបសង់តាមទិន្នន័យជាក់ស្ដែង៖
- គណនាមុំផ្ចិត៖ គណនាមុំផ្ចិតនៃប្រភេទនីមួយៗតាមរូបមន្ត α = (%/100) × 360° ឬ α = (n/N) × 360°។ ផលបូកមុំផ្ចិតទាំងអស់ត្រូវស្មើ 360° ជានិច្ច។
- គូសរង្វង់មូល៖ យក O ជាផ្ចិត បើកដែកឈានកាំសមស្រប (ប្រហែល 4 ទៅ 5 cm) គូសរង្វង់មូលពេញមួយ។
- គូសកាំយោងដំបូង OA៖ ប្រើបន្ទាត់ គូសកាំដំបូង OA ផ្តេកទៅខាងស្តាំ (ទិសដៅលេខ 0° នៃរ៉ាប័រទ័រ)។
- សង់ចម្រៀកទី ១៖ ដាក់ផ្ចិតរ៉ាប័រទ័រចំ O គែមត្រង់លើ OA ដៅមុំ α₁ រួចគូសកាំ OB។ ផាត់ពណ៌ និងសរសេរឈ្មោះ + ភាគរយ។
- សង់ចម្រៀកទី ២៖ បង្វិលរ៉ាប័រទ័រ យកគែមត្រង់ដាក់លើកាំ OB រួចដៅមុំ α₂ និងគូសកាំ OC។
- សង់ចម្រៀកបន្ទាប់ & បញ្ចប់៖ បន្តវាស់តាមកាំចុងក្រោយ។ ចម្រៀកចុងក្រោយបង្អស់នឹងត្រូវគ្នានឹងមុំដែលនៅសល់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ផាត់ពណ៌ចម្រុះ និងដាក់ចំណងជើងក្រាប។
រូបមន្ត និងគោលការណ៍គណនាមុំផ្ចិត
ទំនាក់ទំនងរវាងភាគរយ និងមុំ៖ រង្វង់មូលទាំងមូលមានមុំ 360° ត្រូវនឹង 100% នៃទិន្នន័យសរុប។ ដូច្នេះ 1% ត្រូវនឹងមុំ 360° ÷ 100 = 3.6°។
- បើគេឱ្យភាគរយ (%)៖ មុំផ្ចិត α = ភាគរយ × 3.6°
- បើគេឱ្យប្រេកង់ (n)៖ មុំផ្ចិត α = (n / ប្រេកង់សរុប N) × 360°
ការផ្ទៀងផ្ទាត់សំខាន់៖ មុននឹងចាប់ផ្ដើមគូស ត្រូវបូកមុំផ្ចិតទាំងអស់បញ្ជាក់សិន។ ផលបូកត្រូវតែស្មើ 360° ជានិច្ច! បើលើស ឬខ្វះ ត្រូវពិនិត្យការគណនា និងការបង្គត់ឡើងវិញ។
កំហុសដែលច្រើនជួប
- ភ្លេចបង្វិលរ៉ាប័រទ័រ៖ ពេលសង់ចម្រៀកទី ២ កូនសិស្សច្រើនច្រឡំដាក់រ៉ាប័រទ័រលើកាំដើម OA ដដែល។ ត្រូវចាំថា ចម្រៀកថ្មីនីមួយៗ ត្រូវផ្ដើមចេញពីកាំនៃចម្រៀកមុន (បង្វិលរ៉ាប័រទ័រតាមជុំវិញផ្ចិត O)។
- អានលេខខុសជួរ (ខាងក្នុង vs ខាងក្រៅ)៖ រ៉ាប័រទ័រមានលេខពីរជួរ។ ត្រូវចាប់ផ្ដើមរាប់ពីលេខ 0° ដែលនៅលើកាំយោងជានិច្ច។
- ផ្ចិតរ៉ាប័រទ័ររអិលចេញពី O៖ ធ្វើឱ្យមុំដែលគូសមិនកាត់ចំផ្ចិតរង្វង់ ហើយចម្រៀកមិនស្មើគ្នា។
- មិនបានដាក់ស្លាកឈ្មោះ និងភាគរយ៖ ក្រាបផ្លិតដែលគ្មានឈ្មោះប្រភេទ និងគ្មានភាគរយ គឺមិនអាចផ្ដល់ព័ត៌មានដល់អ្នកមើលបានឡើយ។
សាកធ្វើលើក្រដាស
- ក្នុងថ្នាក់រៀនមួយមានសិស្ស ៤០ នាក់។ សិស្សស្រី ២៤ នាក់ និងសិស្សប្រុស ១៦ នាក់។ គណនាមុំផ្ចិត និងសង់ក្រាបផ្លិត។
មើលចម្លើយ
សិស្សស្រី៖ (24/40) × 360° = 216° (60%)។ សិស្សប្រុស៖ (16/40) × 360° = 144° (40%)។ ផលបូក = 216° + 144° = 360°។
- ចំណាយប្រចាំខែរបស់គ្រួសារមួយមាន៖ ម្ហូបអាហារ 50%, ថ្លៃផ្ទះ 25%, ទឹកភ្លើង 15%, ផ្សេងៗ 10%។ គណនាមុំផ្ចិតនៃផ្នែកនីមួយៗ។
មើលចម្លើយ
ម្ហូប៖ 50 × 3.6° = 180°។ ថ្លៃផ្ទះ៖ 25 × 3.6° = 90°។ ទឹកភ្លើង៖ 15 × 3.6° = 54°។ ផ្សេងៗ៖ 10 × 3.6° = 36°។ ផលបូក = 180° + 90° + 54° + 36° = 360°។
- ក្រាបផ្លិតមួយមានចម្រៀកមួយមានមុំ 72°។ តើចម្រៀកនេះតំណាងឱ្យប៉ុន្មានភាគរយនៃទិន្នន័យសរុប?
មើលចម្លើយ
ភាគរយ = (72° / 360°) × 100% = 20%។
ប្រើនៅពេលណា?
- ថ្នាក់ទី ៧ មេរៀនទី ២២ · ស្ថិតិ (ត)ក្រាបផ្លិត ការបម្លែងទិន្នន័យ និងការបកស្រាយ
- វាស់និងសង់មុំដោយរ៉ាប័រទ័ររបៀបប្រើរ៉ាប័រទ័រដៅមុំ និងគូសកន្លះបន្ទាត់
- ចម្រៀកថាសរូបមន្តប្រវែងធ្នូ ផ្ទៃក្រឡា និងបរិមាត្រនៃចម្រៀកថាស
- រង្វង់មូលផ្ចិត កាំ អង្កត់ផ្ចិត និងធ្នូ